1. Miasto leży w dolinie, na kilku delikatnych wzgórkach. Od południa i południowego zachodu osłania je pasmo wzgórz. Na wschodzie jest Bukówka i Telegraf z anteną i wyciągiem narciarskim, a na zachodzie kończy to pasmo wzgórz Karczówka z klasztorem. Miasto na granicy gór i równin. Na północy granicą miasta jest Świnia Góra z największym kompleksem działek w Europie i bokowisko dwóch osiedli. Miasto ma wszystkie atrakcje terenowe, żeby było ślicznie: są górki, lasy, dolinki, oczko wodne z kąpieliskiem, starówka i fabryki północy, na południe płynie rzeka, o której niektórzy mówią, że to Silnica, inni zaś, że to Dąbrówka. Rzeka ta przepływa nieomal dokładnie przez środek miasta, dzieląc je na dwie połowy. W zachodniej części miasta oprócz osiedli znajdują się wszystkie duże zakłady przemysłowe. Nowe, ekspansywne firmy stawiają się głownie w należącej do miasta wsi Dyminy – to na południu, za wzgórzami. Miasto jest niewielkie, w dwie godziny przechodzi się je całe, z postojem na piwo po drodze. Dużo zieleni i wiele urokliwych zakątków.

Początek historii miasta tonie w mroku (1). Osada otrzymała prawa miejskie w ostatniej dekadzie piętnastego wieku, a nadał je arcybiskup Franciszek, akurat p.o. brata w kraju (2). Kiedy to dokładnie było nie wiadomo, ale rajcy założyli sobie pewną datę i tej wersji chcą się trzymać. Franciszek zmarł kilka lat potem na pewną egzotyczną jeszcze wówczas chorobę – kiedyś to byli biskupi, nie to co te cipciaki teraz! Tamci to potrafili się zabawić, popić, orgietkę urządzić, a dziś?

Do zaborów miasto było biskupie, czego widocznym do dziś znakiem jest kielecki watykan. To pokaźny kwartał w centrum miasta z katedrą, seminarium, gmachem kurii, pałacem biskupów i wieloma innymi obszernymi gmachami. Wewnątrz tego obszaru znajduje się skwer. To niesamowite miejsce: Rosjanie postawili tu cerkiew (naprzeciw katedry - to dopiero dowcipnisie!), rozebraną po 1918 r. Za komuny stanęła tu statua Rosjanina, wyzwoliciela. Trzymał pepeszę, a u jego stóp, niczym dwa gończe psy stały dwie armatki ppanc kal. 45 mm. W związku z tym, że stały one lufami na wschód, gdzie o pół kilometra dalej stał gmach KW , w połowie lat 80 panowie z „Solidarności Walczącej” postanowili je nabić i wystrzelić. Po 89 roku pomnik rozebrano, a potem była jeszcze awantura, bo znaleźli się tacy, którzy przywłaszczyli sobie marmurowe płyty z cokołu. Coś z tego zaduchu kruchty wciąż tu wisi w powietrzu. Wszyscy sikali w majtki, kiedy przyjechał papież, a SLD rządzące miastem oddało kościołowi, w zamian za pola zabrane przez komunę, wiele wspaniałych nieruchomości w centrum miasta.

Przez większą część historii Kielce były dziurą, w której nic się nie działo. W 1848 pozwolono osiedlać się tu Żydom, z których kilku wzięło udział w powstaniu styczniowym. W 1905 miało tu miejsce kilka zamachów na carskich dygnitarzy (3). W 1914 przyjechał Piłsudski i tak polubił to miasto, że uczynił je miastem wojewódzkim. Pozostało nam po tym kilka wielkich budynków. Ulokowano tu garnizon, w którym służył m.in. gen Berling. W 1939 i 1945 o miasto walczono, w tzw. międzyczasie miasto stanowiło liczący się ośrodek ruchu oporu różnych orientacji, bo wokoło góry, lasy, w sam raz na partyzantkę. Kielce oczywiście najbardziej znane są z mordu na Żydach w 1946 r.. Wciąż jakoś nic przekonywująco pewnego nie wiadomo, ale nawet jeśli to była prowokacja, to ludność jakoś tak banalnie łatwo dała się sprowokować. Dziś w tej kamienicy mieszkają Cyganie i oni też mają kłopoty z sąsiadami. Żydzi nie byli lubiani, posiadali jedną trzecia ze wszystkich nieruchomości w mieście, okazywali swą wrogość do upadających we wrześniu 39 władz polskich. Słyszałem też historie o Żydówce z NKWD, która w 1945 terroryzowała facetów na ulicach i grożąc im pistoletem zmuszała do odbywania z nią stosunków. Seksualnych. Aby na początku dwudziestego wieku móc wybudować dla ludności żydowskiej specjalny pawilon szpitalny, którego się uporczywie przedstawiciele tej mniejszości domagali, rajcy nałożyli na nich specjalny podatek. Pogrom jest piętnem, które przykrywa inne istotne wydarzenie.

Rok przed pogromem rozbito w Kielcach więzienie. Znajdowało się ono w centrum miasta, na stoku wzgórza katedralnego, nieopodal jednostki NKWD. Łubudubu, strzelanka – nawalanka i oto więzienie rozbite. Więźniowie, oprócz Niemców i kolaborantów, w liczbie 298, zostali uwolnieni. Kpt. Heda, dowodzący akcja, żyje do dziś. Legenda (4) mówi, że po wojnie p. Heda zaprzestał działalności podziemnej, ale kolesie z konspiry postanowili go zmusić do dalszej współpracy. Zadenuncjowali więc na milicję braci kapitana, a ten kierowany tęsknotą postanowił ich uwolnić. Rozwalił więzienie, a braci ani śladu. Koledzy z konspiry nie powiedzieli mu, że milicja rozwaliła ich wkrótce po aresztowaniu. Proponowano mu bis w W-wie i Radomiu, ale odmawiał.

Czy coś jeszcze się tu wydarzyło? Och, był strajk w „Iskrze”, potem rozpędzenie tłumu wychodzącego z katedry w 1982, potem przyszła nowa polska, gangsterskie strzelaniny na ulicach, masowe manifestacje, rząd chciał zabrać miastu rangę miasta wojewódzkiego i przy okazji poseł Olszewski ze Złodziejowa wyleciał z ZChN-u, bo chciał, żeby Kielce dalej były stolicą województwa, a jego partia tego nie chciała. Potem jeszcze Kielce miały trzech prezydentów naraz i już jesteśmy w dzisiaj. Krótka historia, tylko kilka mięsistych faktów i wielka nuda pomiędzy.

1) Aleksander Bocheński pisze o nadaniu nazwy miastu mniej więcej tak, że ma ona swe źródło w istniejącej w tym miejscu osadu smolarzy, co przy okazji rozpowszechnienia idei chrześcijańskich i nieistnieniu w świadomości Słowian żeńskiej odmiany inferno, zaowocowało pierwotnym mianem „pkieł”, bo z tym kojarzyło się piekło – z gotowaniem w smole.
2) Od mniej więcej XIII w. miasto nasze do połowy XVII w. było centrum sporego okręgu górniczo przetwórczego – były to kopalnie, wielkie piece do wypalania metali i potrzebna im infrastruktura, czyli stolarstwo, rymarstwo i działalność rolno hodowlana. Było to źródło dochodów – poważnych – dlatego tak bardzo chcieli mieć te tereny biskupi krakowscy.
3) Pierwszomajowy pochód w 1905 ponoć wyruszył z Białogonu do Kielc, rozbito go dopiero koło Kadzielni – tam wtedy mieszkali zwolennicy socjalizmu.
4) A legenda ta wywodzi się od UB i p. Skwarka. P. Heda mówi o uwolnieniu prawie 800 więźniów i nieistnieniu motywów prywatnych, w czym zresztą bardziej wiarygodny.