Kielecki sport z myszką

TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE "SOKÓŁ"

Początki tej, ongiś bardzo popularnej organizacji, sięgają drugiej połowy XIX wieku. Wzorując się na czeskim "Sokole", utworzono we Lwowie 7 lutego 1867 r. towarzystwo o tej samej nazwie. Wkrótce "Sokół" objął wszystkie trzy zabory, a także polonię w Stanach Zjednoczonych i we Francji. Z czasem dotarł do Kielc.W miarę rozwoju "Sokoła", uprawiano szereg innych dyscyplin , jak jazdę konną, kolarstwo, wioślarstwo itp. Jednostką organizacyjną "Sokoła" - było gniazdo. Druhów i druhny nazywano inaczej sokołami i sokolicami. Stroje ich były imponujące, szczególnie męskie. Na mundury narzucano peleryny, a miękka rogatywka ozdobiona była wielobarwną rozetką i piórem. Kolor umundurowania - khaki. W Kielcach "Sokół" miał siedzibę przy ul. Mickiewicza 4, gdzie ćwiczono gimnastykę. Zaś na własnym boisku, prócz zbiorowych pokazów gimnastycznych, rozgrywano m.in. mecze piłkarskie np. 5 maja 1928 r rozegrano tu mecz "Sokół" - "Błękitni" (wynik 3:0). Ten ostatni klub nie należy mylić z utworzonym po II wojnie światowej na bazie milicyjnego "Partyzanta". W tym czasie prezesem kieleckiego "Sokoła" był inż. Kazimierz Krug. Po 1990 r. miały miejsce próby odrodzenia przedwojennego "Sokoła" (nieliczne grono starszych wiekiem działaczy próbuje reanimować Towarzystwo m.in. w Krakowie), ale nic nie wskazuje na to, że da się przywrócić dawną świetność organizacji.

PRZED PIERWSZĄ WOJNĄ ŚWIATOWĄ

Sport w Kielcach zaczął raczkować na przełomie XIX i XX wieku głównie dzięki takim związkom sportowym, jak: Towarzystwo Cyklistów Kieleckich, Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", a także Kieleckiej Resursie, która w swej działalności towarzysko-kulturalnej uwzględniała również rozwój tężyzny fizycznej. Ale o tych organizacjach będzie mowa w szczegółach w osobnych rozdziałach. Natomiast wspomnieć należy co w owym czasie zaliczano do sportu -m.in. racjonalne myślistwo, a także takie przedziwne specjalności, jak np. podróż w ... beczce po Europie. W 1910 r. przytoczyli się do Kielc, zakurzeni od stóp do głów dwaj Włosi - Zenardo Attilo i Eugenio Vianello - witani entuzjastycznie przez mieszkańców grodu nad Silnicą. Ci nietypowi po-dróżnicy mieli już za sobą trasę wiodącą ze słonecznej Italii przez Szwajcarię, Francję, Belgię, Holandię, by dotrzeć do zaboru rosyjskiego. Przed przybyciem do Kielc sportsmeni byli w Radomiu. Przenocowali u nas, suto podjedli i jeden wszedł do beczki, a drugi tocząc ją mozolnie, skierował się do Krakowa. W kwietniu 1911 r. otwarto przy ul. Leśnej (tu gdzie obecnie mieści się galeria sztuki) krytą halę przeznaczona na wrotowisko. Moda na jazdę na wrotkach szybko przyjęła się w Kielcach. Uznano ja za dziedzinę sportu, nazywana przez niektórych letnim łyżwiarstwem. Należy dać wzmiankę, że do Kielc dość wcześnie dotarła także awiatyka. Pionierem lotnictwa w naszym mieście był inż. Borucki, który w 1911 roku zbudował własnej konstrukcji aeroplan, rozpoczynając w sierpniu tegoż roku próbne loty ku przestworzom.

DUMNI CYKLIŚCI

Miano sportowca w okresie międzywojennym napawało niekłamaną dumą osobę uprawiającą jakąkolwiek dyscyplinę. Szczególną estymą cieszyli się cykliści. Wielkie zasługi dla popularyzacji sportu w Kielcach miało Towarzystwo Cyklistów Kieleckich, założone w 1895 r. Organizacja ta nie tylko preferowała kolarstwo, ale i łyżwiarstwo. W sezonie zimowym cykliści zsiadali z bicykli i zakładali łyżwy, by przez okrągły rok zdobywać tężyznę fizyczną, Towarzystwo Cyklistów Kieleckich posiadało własny tor kolarski przy ul. Ruskiej , który w okresie zimowym zamieniano na ślizgawkę. Tłumy kielczan zapełniały to lodowisko z przewagą młodzieży płci obojga. Towarzystwo organizowało bardzo często imprezy uliczne, ku uciesze mieszkańców, zapełniających trasę. Przez lata komentowano przejazd cyklistów z okazji nocy świętojańskiej 24 czerwca 1906 r. Sznur cyklistów przejechał ulicami miasta, na ukwieconych rowerach, niektórzy z chińskimi parasolami. Do słynnych sportowców z tego okresu zaliczano ko-larzy: aptekarza Alfonsa Krzanowskiego, Seweryna Briesemeistera, Józefa Czarnieckiego, Wacława Kotowskiego, Stefana Krzyżanowskiego, Ryszarda Rudnickiego , czy Józefa Sieradzkiego.

PIONIERZY "KOPANEJ"

W roku 1919 w Kielcach nie było ani słychu, ani dychu o piłce nożnej. Zaszczepianiem tej dyscypliny sportowej zajęły się organizacje ...charytatywne, a mianowicie Biały i Czerwony Krzyż.

Inicjatorzy zorganizowania drużyn piłkarskich, tak m.in. pisali: "Football" to gra dziś już powszechnie znana jako ulubiona rozrywka młodzieży w chwilach wolnych od zajęć, dużo lepsza niż urządzane w Kielcach przewa-żnie w każdą niedzielę zabawy z programem pozosta-wiającym tak wiele do życzenia...Urządzane przez koła footballistów zawody ściągać będą tłumy publiczności, co dostarczyć może poważnego dochodu na cele filantropijne..." Działacze Białego Krzyża i PCK nawiązali kontakt z wojskiem i szkołami średnimi, i niebawem Kielce miały drużyny piłkarskie. Wkrótce rozpoczęły się rozgrywki, i tak np. 17 kwietnia 1921 roku na błoniach pod lasem miał miejsce zacięty mecz między szkołami Śniadeckiego i Reja. 17 września 1922 r. zmierzyli się rywale: "Lechia" i druga drużyna 4 pp Leg. Jak wynika ze sprawozdania "Match wypadł remisowo 3:3. Odnośnie sędziego, którym był p.kpt. Kosiba, to nie wywiązał się on wcale z po-wierzonej mu funkcji. Wszystkie prawie przewinienia graczy karane były dopiero na interwencję publiczności, nieraz aż za krzykliwą".

Fragmenty książki Zbigniewa Moskwy "Kielecki Sport z Myszką"

Zbigniew Moskwa