Diab造, czarownice i zb鎩e z G鏎 安i皻okrzyskich

Region kielecki od dawien dawna naznaczony by magi. Roi這 si tu od dzia豉nia diabelskich mocy i wszelakich si nieczystych. Ta niezwyk豉 kraina, nazwana dzi 安i皻okrzyskiem, jeszcze d逝go po wprowadzeniu chrze軼ija雟twa, utrzymywa豉 resztki poga雟kich rytuaów i wierze.



Region kielecki od dawien dawna naznaczony by這 magi. Roi這 si tu od dzia豉nia diabelskich mocy i wszelakich si nieczystych. Ta niezwyk豉 kraina, nazwana dzi 安i皻okrzyskiem, jeszcze d逝go po wprowadzeniu chrze軼ija雟twa, utrzymywa豉 resztki poga雟kich rytuaów i wierze. Nieokie透nana przyroda wzbudza豉 paniczny l瘯. A nieprzebyte lasy i skalne jaskinie kry造 wyj皻e spod prawa zbójeckie bandy, których ludzie unikali jak ognia. Czym zas造n窸a ㄊsa Góra? Otó na górze tej, zwanej niegdy ㄊ軼em, sta豉 鈍i徠ynia trzech bo磬ów poga雟kich: ζdy, Body i Lela czyli 安ista, Po鈍iata i Pogody.
Kroniki podaj, 瞠 w 1686 roku znaleziono tam „bo篡szcze w璕lem osypane”.
Jeszcze za czasów Stanis豉wa Staszica znajdowano tam w ziemi urny z prochami zmar造ch. Do dzi 鈍iadectwem poga雟kich obrz璠ów jest kamienny wa d逝go軼i ok 2 km usypany pono w IX lub VIII wieku naszej ery.

Czarty 鈍i皻okrzyskie

Diabów by這 jeszcze wi璚ej ni czarownic. Ksi康z Bohomolec okre郵i ich liczb na 15 miliardów. Nie cieszy造 si jednak takim uznaniem jak czarownice. Mo積a je by這 oszuka, bo nie by造 do嗆 sprytne. Cz瘰to us逝giwa造 wied幟om. Najcz窷ciej wyst瘼owa造 pod postaci zwierz徠. Mog造 by tak瞠 ca趾iem niewidzialne. W postaci ludzkiej mo積a by這 pozna po czarnej g瘰tej czuprynie, mi璠zy któr ukrywa造 si rogi. Pozostawia造 po sobie te charakterystyczny zapach siarki. Dzielono diabe趾i na domowe, le郾e, wodne i losu zale積ie od rodzaju ich dzia豉lno軼i. Najwi璚ej diabów zamieszkiwa這 ㄊsic. Diabe趾i 鈍i皻okrzyskie by造 z regu造 niegro幡e, cho lepiej by這 mie si przed nimi na baczno軼i. Krad造 grzechy i podrzuca造 innym, n瘯a造 bogaczy, myli造 rachunki, namawia造 do rozpusty i hulanek. Na przyk豉d Waligóra, pot篹ne diablisko, dokucza 鈍i皻okrzyskim my郵iwym. A cudzoziemski czart, hrabia Manteufel zabiera do piek豉 najgorszych grzeszników.
Jednak ogólnie diabliki 鈍i皻okrzyskie nie szkodzi造 specjalnie ludziom. Co najwy瞠j p豉ta造 im z這郵iwe figle. Zdarza這 si, 瞠 odbiera造 komu rozum, a i wtedy wystarczy這 takiego delikwenta pokropi wod 鈍i璚on, by czar przesta dzia豉.

Gdzie diabe nie mo瞠, tam bab po郵e

Wie嗆 od dawna niesie, 瞠 w naszym regionie t逝mnie zamieszkiwa造 czarownice. Czarownic poznawano po tym, 瞠 nie patrzy豉 nikomu prosto w oczy, poniewa mo積a by豉 w nich dostrzec dwa kozio趾i zamiast w豉snego odbicia. Czarownice unosi造 si na miot豉ch dzi瘯i specjalnemu zakl璚iu. Je郵i zaczyna造 si silne wichury, znaczy這 to, 瞠 czarownice wyprawiaj weselisko.

Czarownice by造 z natury z貫. Zabiera造 mleko krowom, zatruwa造 zwierz皻a, , odbiera造 m篹ów kobietom, a nawet potrafi造 wywo豉 burz. Do swych celów u篡wa造 „czarowide貫k” By造 to najcz窷ciej skrzyd豉 nietoperza. Mog造 dzi瘯i nim zamienia psy w myszy. Pomimo tego, 瞠 tyle czyni造 z豉, cieszy造 si spor estym. Inne kobiety ch皻nie si z nimi spotyka造, kiedy chcia造 nauczy si rzucania uroków albo dosta jak捷 trucizn albo lek.

Nie mo積a by這 zadziera z czarownic w obawie przed zemst. Wied幟y zbiera造 rozmaite zielska, z których potem czyni造 przedmiot swoich czarów. By造 to ro郵iny, których zbieranie mia這 w豉sne rytua造. Popularne w鈔ód czarownic by這 ziele podobne do mi皻y, które zbiera造 w noc 鈍i皻ego Jana. Czubek tego zielska posiada bowiem czarodziejsk moc. Niektórzy twierdzili, 瞠 by to dziurawiec (dopisek autorki).

Jak zosta czarownic?

Ka盥a kobieta mog豉 zosta czarownic. Wystarczy這, 瞠 wysz造 na jaw jakie brzydkie jej sprawki lub og這szono z這郵iwe plotki, ju mo積a by這 j oskar篡 o konszachty z diab豉mi. Wied幟ami mog造 zosta nawet gospodynie ksi篹y. Przed podró瘸mi na miot豉ch naciera造 si pod pachami specjaln ma軼i z這穎n z jaszczurek, w篹y, 瘸biego skrzeku i wróblich piórek, sporz康zon wed逝g tajemnej receptury. A nast瘼nie wyfruwa造 z komina lub z rozstajów dróg.
Czarownice zna造 czarodziejsk moc zió. Tak wi璚, dziewi耩si s逝篡 do odczyniania uroków z造ch ludzi. Dym z d瑿owych li軼i mia przegania diab造, a dziewanna i dzi璕iel mia造 przeciwdzia豉 wszelkim czarom.

Na sabacie czarownic

Wiele poda ludowych g這si這, 瞠 na szczycie ㄊsej Góry zbiera造 si czarownice. Wi捫e si ona ze starym s這wia雟kim obrz璠em palenia ogni czerwcowych czyli Sobótek.

Czarownice roznieca造 wtedy ogromny ogie. Sabat rozpoczyna si ceremoni powita. Tam czarownice przybywszy, k豉nia造 si najwa積iejszej wied幟ie, pe軟i帷ej honory gospodyni, która skinieniem g這wy przyjmowa豉 pozdrowienia. Potem nast瘼owa豉 uczta. Niczego nie mog這 zabrakn望 na takim 鈍i璚ie. Serwisem czarownic za by造 trupie czaszki, skorupy jaj i ko雟kie kopyta. Nast瘼nie rozpoczyna造 si ta鎍e. W pierwszej parze z diab貫m sz豉 wielka czarownica z ropuch na ramieniu w czarnych aksamitach. Muzyka do ta鎍a wygrywana by豉 na rad豉ch, pi豉ch, gwo寮ziach i grzebieniach. Czarownice, które nie znalaz造 pary, ta鎍zy造 z czarnymi kotami. W czasie sabatu czarownice wymienia造 si radami i przyrz康za造 tajemnicze mikstury. O pó軟ocy wszystkie odlatywa造 i sabat si ko鎍zy.

Legenda o sabacie czarownic 陰czy si ze star pras這wia雟ka tradycj palenia ogni czerwcowych, które na 造sej Górze przetrwa造 a 500 lat. Kiedy król Kazimierz Jagiello鎍zyk zakaza palenia ogni , wszyscy przenie郵i si na Gór Witos豉wsk. Tu tak瞠 obchodzono Zielone 安i徠ki.

Patrzy, jak zbój 鈍i皻okrzyski

Góry 安i皻okrzyskie to zbójecka okolica. Nawet by這 takie powiedzenie”gro幡y jak zbój ze 鈍i皻okrzyskich lasów” lub”patrzy jak zbój 鈍i皻okrzyski”.
G瘰te, nieprzebrane lasy puszcza雟kie sprzyja造 zbirom rozmaitego autoramentu. Byli w鈔ód nich szlachcice i ch這pi. Wyró積ia豉 ich niezwyk豉 odwaga i zuchwa這嗆. Kto zosta z豉pany ten gin掖 marnie na szubienicy lub przez 軼i璚ie. Na kieleckim rynku. Ale zbójów to nie odstrasza這. Zbójów ci u nas dostatek - mogliby rzec tutejsi mieszka鎍y. Zbójnicy napadali na kupców i pielgrzymów. Urz康zali zajazdy na okoliczne dwory. Byli postrachem bogaczy.Ka盥y zbój nosi pono z帳 zmar貫go na szcz窷cie.
Mieli te opracowan taktyk. U篡wali do rozboju substancji usypiaj帷ej, któr dzi 鄉ia這 mogliby鄉y nazwa gazem usypiaj帷ym. Tajemnicz ma嗆 umieszczon na palcach podpalali i tym sposobem uda這 im si otumani swoje ofiary. Zbójowanie by這 ryzykownym zaj璚iem. Schwytanych przest瘼ców tracono na kieleckim rynku. St康 te przetrwa造 takie piosenki o Kielcach.

Oj, Kielce moje Kielce, Kielce murowane, oj, niejeden se zap豉cze, nim si tam dostanie!

Wydawa這by si to dziwne, sk康 si wzi窸y szubienice w Kielcach. Ale trzeba pami皻a, 瞠 Zagórze, wie podkielecka podówczas rz康zi豉 si na mocy przywileju króla Jagie陶y w 1426 roku prawa magdeburskiego i mia豉 prawo kara 鄉ierci przest瘼ców. Najpierw skazaniec stawa pod pr璕ierzem, a potem by wieszany, rzadziej 軼i皻y mieczem.
Szubienice z regu造 malowano przed egzekucj.

Zbójniczka Barbara

G這郾e s legendy o zbóju Kaku i Madeju. Nie ka盥y jednak wie, 瞠 w鈔ód zbójeckiej braci znalaz豉 si kobieta, szlachcianka Barbara Rusinowska, która ze swoj band grasowa豉 w 鈍i皻okrzyskich lasach za panowania króla Olbrachta. Niepospolita chciwo嗆 sta豉 si motywem jej zbójowania i jak wida nawet p貫 w tej typowo m瘰kiej „profesji” jej nie przeszkadza豉.
Za zrabowane skarby zbudowa豉 nawet zamek zwany Orlim Gniazdem, w którym wi瞛i豉 swoje ofiary.
Jedni mówili, 瞠 krad豉 tylko konie, a inni - 瞠 napada豉 na kupców. Faktem by這, 瞠 dokona豉 nieudanego napadu na S逝pi, od czasu którego zyska豉 niepochlebn s豉w.
Wielokrotnie próbowano j schwyta. Uda這 si to wkrótce po oko這 20 latach. Stracono j na rynku w Radomiu i powieszono w butach z ostrogami z mieczem i w m瘰kim przebraniu. Taki by koniec s豉wnej zbójniczki.

Legendy a historia

O naszym regionie mo積a znale潭 ca趾iem poka幡 ich liczb. Jedne 軼i郵e zwi您ane z miejscami i bohaterami oraz historycznymi wydarzeniami. Inne za swobodnie przeniesione z innych rejonów kraju na swojski grunt. Jeszcze inne wymy郵one, aby zaciekawi spragnionych sensacji turystów. Wszystkie te bajania maj 軼i郵e okre郵ony cel. S逝膨 rozbudzaniu zainteresowa histori naszego regionu oraz wzmacnianiu poczucia lokalnych wi瞛i.


毒ód豉: 1. Jerzy Stankiewicz, Legendy 鈍i皻okrzyskie , GLOB –TOUR, Kielce 2002
2. Jerzy Stankiewicz, Legendy 鈍i皻okrzyskie, KAW, Kraków 1988
3. Leokadia Firkowska, Legendy 鈍i皻okrzyskie, wspó逍raca wydawnicza ITeE, Kielce 1999

A. P.


Data publikacji: 20-03-2014 o godz. 10:06:29, Temat: 安i皻okrzyskie

Artyku pochodzi z serwisu Wici.Info http://www.wici.info
Link do artyku逝: http://www.wici.info/News,diably_czarownice_i_zboje_z_gor_swietokrzyskich,13752,html