Doskona這嗆 to podobno tylko utopia

- z dyrektorem BWA Marianem Ruminem rozmawia豉 Agnieszka Koz這wska-Piasta.



- W tym roku ju po raz 30. odby si konkurs tw鏎c闚 regionu 鈍i皻okrzyskiego Pi瘯ny jubileusz. Pan chyba zna "Przedwio郾ie" od samego pocz徠ku?

- Mo積a powiedzie, 瞠 znam je od zawsze. Gdy organizowano pierwsze "Przedwio郾ie" by貫m m這dym pracownikiem Muzeum Narodowego, jeszcze wtedy Muzeum 安i皻okrzyskiego. Dyrektor Alojzy Obrony oddelegowa mnie do organizacji wystawy i od tej pory by貫m zawsze z "Przedwio郾iem" zwi您any. Przez wiele lat by貫m jurorem, komisarzem. Wydaje mi si, 瞠 jest to najwa積iejsza plastyczna impreza o charakterze konkursowym dla regionu 鈍i皻okrzyskiego. W豉軼iwie nie by這 drugiej takiej, kt鏎a by z jednej strony gromadzi豉 maksymalnie du膨 ilo嗆 artyst闚, a z drugiej donios這軼i pewnych wybor闚 plastycznych pokazywa豉 to, co rzeczywi軼ie wa積ego powsta這 czy wydarzy這 si w plastycznym 鈔odowisku naszego regionu.

-Jak si zmieni豉 kielecka sztuka, ta nasza lokalna, przez te 30 lat?

- Zmiany s oczywiste. Pami皻ajmy, 瞠 nast瘼uje wymiana pokole. Arty軼i, kt鏎zy w闚czas byli nagradzani, seniorzy 闚czesnego "Przedwio郾ia" ju dawno odeszli. Pojawi造 si dziesi徠ki nowych osobowo軼i artystycznych. Zmieni豉 si te sztuka. Kiedy nikomu nie marzy這 si o czym takim jak np. grafika komputerowa czy fotografia cyfrowa, wi璚 tutaj zmiany s bardzo istotne. Nie chcia豚ym m闚i, 瞠 one s r闚noznaczne ze zmianami jako軼iowymi. Sztuka sprzed 30-40 lat nie by豉 gorsza ni obecna. Wiele 闚czesnych dzie na sta貫 wpisa這 si w dzieje sztuki kieleckiej. Poza tym zauwa瘸m, 瞠 lokalne 鈔odowisko artystyczne znacznie si rozros這. Z tym wi捫e si jednak pewna w徠pliwo嗆: kiedy prawie wszyscy cz這nkowie zwi您k闚 uwa瘸li si za artyst闚 i s康zili, 瞠 trzeba by obecnym na takich wystawach. Dzi tylko cz窷 tw鏎c闚 nale篡 do zwi您ku, bardzo wielu artyst闚 nie ujawni這 si ze swoim dorobkiem tw鏎czym w naszym regionie, czy to przez wystaw w豉sn, konkursow czy zbiorow. My郵, 瞠 coraz bardziej aktualne staje si powiedzenie, 瞠 artyst si nie jest, artyst si bywa. Artyst si bywa kiedy to, m闚i帷 po staro鈍iecku, "dotknie muza" i powstanie co z powodu potrzeby innej od komercyjnej.

- Ale "muza kopie" te amator闚. Jak ocenia pan 鈔odowisko amator闚 w naszym regionie?

- Jest dosy liczne i gromadzi przede wszystkim ludzi, kt鏎zy nie musz, nie potrzebuj b康 nie chc funkcjonowa w konieczno軼i zarobkowej. 砰j z innych 廝鏚e dochod闚, a tw鏎czo嗆 i sztuk traktuj jako dodatkowe zaj璚ie, jako rodzaj hobby. Profesjonalne 鈔odowisko i amatorskie to s dwa dosy r騜ne 鈍iaty. Amatorskie funkcjonuje z potrzeby serca i z rzeczywistych przekona, 鈔odowisko zawodowe cz瘰to miesza funkcje 篡cia ze sztuki z konieczno軼i bycia w sztuce. Ten dramat jest tutaj bardzo ostry i niekoniecznie dobrze rokuj帷y dla sztuki. Z drugiej strony 鈔odowisko amatorskie cz瘰to nie si璕a tych wysokich rejon闚 realizacji artystycznej, ograniczaj帷 si do zaspokojenia szerokich smak闚 artystycznych spo貫cze雟twa. Nie chcia豚ym tutaj dezawuowa 鈔odowisk amatorskich. Przecie nawet w 鈔odowisku zawodowc闚 spotykamy tw鏎c闚, kt鏎zy wywodz si ze 鈔odowisk amatorskich, ale dzi瘯i talentowi, uporczywej pracy i bardzo mocnemu poszerzaniu swojej 鈍iadomo軼i, weszli w to 鈔odowisko profesjonalne, s nagradzani, ot chocia瘺y na naszym "Przedwio郾iu".



- M闚i Pan tutaj o dojrza造ch ludziach, a ja my郵 o m這dzie篡.

- Z m這dzie膨 jest jeszcze inna sprawa. Cz瘰to dzieci ze szk馧 podstawowych zapowiadaj si jako wielkie talenty artystyczne. Kiedy dorastaj, ta czysto嗆 i odruchowo嗆, ta naturalno嗆 estetyczna, kt鏎a gdzie tam tkwi w cz這wieku, zanika. O ironio, zanika dzi瘯i r騜nym obawom, strachowi�

- Z造m nauczycielom?

- Nie chcia豚ym tak powiedzie. Zaj耩 plastycznych jest tak niewiele, 瞠 nawet z造 nauczyciel nie zd捫y nikogo zepsu. Zdolno軼i plastyczne o naturalnym rodowodzie i wielkiej odwadze wieku dzieci璚ego zanikaj. W zamian upowszechniaj si z貫 wzorce subkultur, kt鏎e przenikaj do obrazowania ju na etapie szk馧 鈔ednich czy ponadpodstawowych. Zaczynaj dominowa dziwne formy, brzydactwa, r騜ne udziwnienia, ju nie m闚i o subkulturowych 郵adach na murach. Nieliczni w陰czaj si do k馧 zainteresowa, rozwijaj talent plastyczny, ale to niewielki procent z tych, kt鏎zy tak dobrze si zapowiadali.

- A tw鏎cy graffiti, wlepek, komiks闚? Czy oni maj szans nale瞠 do grona kultury wysokiej?

- Nie jestem wielbicielem komiks闚, tatua篡, cho ostatnio pope軟i貫m tekst o tatua簑. Je瞠li przyjrzymy si tym formom wypowiedzi z punktu widzenia chocia瘺y estetyki, to oka瞠 si, 瞠 przygniataj帷a wi瘯szo嗆 jest od strony artystycznej bardzo niedobra. Wiem, 瞠 jest to manifestacja idei, nie zawsze nam mi造ch, g喚bokich, nieraz bardzo brutalnych, obrzydliwych. Dziwi si, 瞠 bezkarnie mo積a za鄉ieca nasze miasto nie tylko z造m grafitti, ale i z陰 reklam, z造mi projektami architektonicznymi czy z造mi sposobami dekorowania naszej architektury, jak na przyk豉d malowanie p馧 kamienicy. Dziwi si, jak tak瞠 pi瘯ne kobiety mog za鄉ieca swoje cia這 okropnymi tatua瘸mi.

- Czy to wp造wa na nasz odbi鏎 sztuki?

- My郵, 瞠 wi瘯szo嗆 rzeczy widzimy, ale nie zauwa瘸my. Tego brzydactwa jest ju tyle, 瞠 nie reagujemy i nie my郵imy o tym, 瞠 mog這by by inaczej. Jestem w stanie zrozumie, gdy przyczyna brzydactw le篡 w braku mo磧iwo軼i ekonomicznych. Gorzej jest, gdy mo磧iwo軼i s, a efekt i tak jest paskudny. Przytoczmy przyk豉dy z przesz這軼i: kuriozalna forma s造nnego wie穎wca zwi您kowego w centrum miasta (ul. Piotrkowska - red.), kt鏎y zburzy ca陰 przestrze architektoniczn star闚ki. Czy te s造nny parawanowiec przy Karcz闚kowskiej tu ko這 ko軼io豉 garnizonowego, kt鏎y zmusi nawet ateist闚 do uczestniczenia na okr庵這 w nabo瞠雟twach. To dziwne, bo przecie budynek powsta w g喚bokim PRL-u.


- Kielecczyzn mo積a z powodzeniem nazwa zag喚biem fotografii. Mamy wiele konkurs闚 fotograficznych, jest 鈔odowisko m這dych ludzi, kt鏎zy fotografuj, pojawiaj si w r騜nych konkursach. Czy to przysz這嗆 naszego lokalnego 鈔odowiska artystycznego?

- Fotografia zawsze fascynowa豉 m這dych ludzi. Ja ju w szkole 鈔edniej mia貫m aparat Druh, kupiony za w豉sne pieni康ze i te fotografowa貫m. Przy obecnej technice fotografii cyfrowej, kiedy nie ma obr鏏ki laboratoryjnej, a odbitki mo積a zrobi za niewielkie pieni康ze, p璠 do fotografowania jest zrozumia造. Ale nie 逝d幟y si, 瞠 to ma cokolwiek wsp鏊nego z tw鏎czo軼i artystyczn, ze sztuk, chocia mo瞠 by jej zacz徠kiem. Nie 陰czmy tych rzeczy. ζtwo嗆 w pos逝giwaniu si technik nie zawsze przek豉da si na tw鏎czo嗆 artystyczn.

- Ale przecie mamy mistrz闚, pi瘯n tradycj Kieleckiej Szko造 Krajobrazu, wybitnych fotograf闚, wspania貫 fotografie. Czy to nie mo瞠 stanowi wspania貫j bazy, 廝鏚豉, z kt鏎ego czerpa b璠zie m這de pokolenie?

- Mistrzowie s bardzo dobrym punktem odniesienia, jednak tylko nieliczni m這dzi ludzie tych mistrz闚 znaj i pami皻aj. O sztuce i to sztuce wysokiej mo瞠my m闚i wtedy, gdy artysta kieruje aparatem, a nie aparat nim. Co z tego, 瞠 kto dostrzega Kieleck Szko喚 Krajobrazu, je郵i nie potrafi nawet prawid這wo wykadrowa postrzeganej rzeczywisto軼i czy stworzy nowej jako軼i artystycznej? Prace nie powinny by 豉dne, ale dotyka pi瘯na. A poza tym musz mie jakie przes豉nie. Z tego ma wynika jaki odkrywczy, nowy sens. Artysta powinien zauwa篡 to, czego wi瘯szo嗆 nie zauwa瘸. Ma這 to, 瞠 zauwa篡 - to jeszcze przetworzy i upubliczni w formie, kt鏎a sprawi, 瞠 widz, maj帷 z tym kontakt, dozna szczeg鏊nej formy ol郾ienia.

- Podobno wszystko ju by這. Trudno jest pokaza co nowego.

- Nieprawda, coraz wi璚ej mamy nowego. Nawet 鄉ieci i brzydactwa s inne. Z tego mo積a budowa ci庵le nowe jako軼i. Aby stworzy to, czego jeszcze nie by這, trzeba po陰czy swoje emocje i wra磧iwo嗆 z wiedz i rozumem. Nie da si po prostu wzi望 aparatu, robi zdj耩 i w ten spos鏏 zosta artyst. Wybitny krytyk sztuki i artysta J霩ef Czapski m闚i, 瞠 w Polsce utar這 si takie rozumienie, 瞠 artysta mo瞠 by g逝pi, 瞠by tylko umia macha p璠zlem. Ale to jest nieprawda.

- W czym tkwi si豉 kieleckiego 鈔odowiska artystycznego, a jakie s jego s豉bo軼i?

- Atutem naszego 鈔odowiska jest to, 瞠 pewne formy tradycyjnej sztuki, ale tej dobrej, przetrwa造. Nadal cenimy sobie warsztat, umiej皻no軼i, pewne klasyczne warto軼i, kt鏎e niestety w wi瘯szo軼i przejaw闚 m這dej sztuki nowszych pokole zanik造. Co do s豉bo軼i...jedna bardzo powa積a jest powoli prze豉mywana. Mamy wydzia artystyczny na Akademii 安i皻okrzyskiej. Tam, gdzie nie by這 wy窺zej uczelni artystycznej 鈔odowiska naturalnie obumiera造. Druga sprawa - bardzo wielu naszych artyst闚 po studiach przestaje zajmowa si sztuk. Ka盥y zaw鏚 wymaga aktywno軼i i nieustaj帷ego doskonalenia techniki i wyobra幡i. Poza tym bardzo wielu tw鏎c闚 nie konfrontuje swoich dzie z tw鏎czo軼i innych. W latach 60. i 70. bardzo wielu naszych artyst闚 fotografik闚 uczestniczy這 prawie we wszystkich konkursach 鈍iatowych. A przecie wtedy by這 trudniej wyjecha, wys豉 prace. Jaki procent artyst闚 kieleckich wsp馧cze郾ie konfrontuje swoj tw鏎czo嗆, chocia瘺y przez og鏊nopolskie konkursy? Bardzo niewielki. Na "Przedwio郾ie" zapraszamy juror闚 z zewn徠rz, profesor闚 wy窺zych uczelni, kt鏎zy si陰 rzeczy nie przepuszcz czego, co jest z貫. O ile m這de i 鈔ednie pokolenie oraz nieliczni ze starszego pokolenia uczestnicz w tym konkursie, o tyle wi瘯szo嗆 nie chce si zmierzy z jurorami neutralnymi. Znam artyst闚, kt鏎zy zrezygnowali z udzia逝, bo to zak堯ca im samo鈍iadomo嗆 o randze w豉snej tw鏎czo軼i. Aby nie zburzy tej pi瘯nej wymy郵onej przez siebie iluzji, rezygnuj z konfrontacji. To nie jest dobre ani dla 鈔odowiska, ani dla poszczeg鏊nych autor闚, kt鏎zy na w豉sne 篡czenie tworz w ciemno軼i. Wydaje mi si te, 瞠 bardzo wielk s豉bo軼i naszych 鈔odowisk artystycznych jest to, 瞠 one nie s dostatecznie upublicznione i docenione.

- Zaraz, zaraz, to po co jest BWA?

- Nie o takie upublicznienie mi chodzi. Prosz sprawdzi, jak wygl康aj reakcje na nasze wystawy, ile jest wnikliwych recenzji, jak fachowe s te refleksje pisane czy te wyg豉szane na antenach. Kiedy po wystawie artysta prosi mnie, 瞠bym dostarczy mu kserokopie recenzji, bardzo cz瘰to musz si wstydzi. Zdarza si, 瞠 niekt鏎e doniesienia po prostu ukrywam przed artyst. Media zazwyczaj zauwa瘸j inne rzeczy: 瞠 kto kogo zgwa販i, zamorduje lub co komu ukradnie; sztuka nie jest szczeg鏊nie ciekawym tematem. Nie ma w niej polityki, nie realizuje potocznych potrzeb; przeciwnie zmusza widz闚 do refleksji. A cz這wiek o pog喚bionej refleksji jest cz這wiekiem trudnym dla potocznie rozumianej organizacji spo貫cze雟twa. Cz瘰to odwo逝jemy si do frekwencji jako miernika warto軼i. Nie jest to zawsze prawdziwy wska幡ik warto軼i kultury. Nisk frekwencj na przyk豉d mieli鄉y w naszej galerii, kiedy prezentowali鄉y tw鏎czo嗆 Stefana Gierowskiego - artysty o kieleckim rodowodzie, wybitnego profesora, wychowawcy wielu pokole artystycznych. Zabrak這 adekwatnego dla jego rangi artysty zainteresowania "Dekalogiem". Wi瘯szo嗆 chce ogl康a to, co 豉twe i przyjemne. Czy instytucje kultury maj prezentowa to, co si ludziom podoba czy to, co jest rzeczywi軼ie warto軼iowe. Czy mamy wychowywa spo貫cze雟two ku wy窺zym formom kultury i sztuki, czy wy窺zym formom 篡cia, czy raczej pozwoli zadowala si ni窺zymi formami 鈍iadomo軼i, bo takimi 豉twiej mo積a manipulowa?

- My郵, 瞠 Pan stoi na stra篡 jako軼i.

- Te mam tak nadziej. Chocia funkcjonuj ju ponad 30 lat w tej instytucji, wi璚 te miewam du穎 w徠pliwo軼i.

- Kt鏎 z wystaw zorganizowanych w BWA pami皻a Pan najlepiej? Kt鏎a by豉 najwa積iejsza?

- Najbardziej ceni sobie oczywi軼ie "Przedwio郾ie" - konkurs udaje si organizowa ju przez tyle lat. Nie potrafi wskaza jednej wystawy, bo dla mnie ka盥a ma istotny pow鏚 jej zaistnienia. Czasami s to wystawy artyst闚 miejscowych, wa積ych dla naszego 鈔odowiska. Czasami powodem jest j瞛yk artystyczny, kt鏎ego - zdaj sobie spraw - wi瘯szo嗆 nie doceni. Mamy jednak dwie$ szko造 artystyczne: 鈔edni i wy窺z. Studenci i uczniowie powinni zobaczy dobr realizacj w jakiej technice, technologii, co, co w naszym 鈔odowisku kuleje. Wa積e jest, je郵i tutaj odbywaj si zaj璚ia plastyczne dla gimnazjalist闚, je瞠li szko豉 plastyczna przyprowadza uczni闚, 瞠by tutaj przeprowadzi lekcje na przyk豉dzie szczeg鏊nie cennego, oryginalnego dzie豉 sztuki. Tych wa積ych powod闚 na wystawy jest bardzo, bardzo wiele. Nie chcia豚ym nikogo wyr騜nia. To nie jest tak, 瞠 najwa積iejsze s wystawy artyst闚 z g鏎nej p馧ki. Zreszt, kto z du膨 pewno軼i potrafi wskaza tych artyst闚.

- Z jednej strony widz wielk pasj w tym, co Pan robi, z drugiej - jaki 瘸l, 瞠 to wszystko jest jako tak na wiatr.

- Chcia豚ym, aby wystawy ogl康ali wszyscy, kt鏎zy powinni zobaczy, 瞠by do BWA chodzi這 100 procent spo貫cze雟twa, kt鏎e si w Kielcach sztuk interesuje. Chcia豚ym, aby 鈔odowiska kulturalne i artystyczne wsp馧dzia豉造, konfrontowa造 si ze sob, tworz帷 interdyscyplinarne wydarzenia.

- Jakie najwi瘯sze marzenie w stosunku do tej instytucji. Co by Pan chcia zrobi?

- Chcia豚ym, aby BWA zosta這 rozbudowane, aby by豉 przestrze, w kt鏎ej mogliby鄉y eksponowa cho cz窷 z naszej sta貫j ekspozycji, a jest tego ponad 2500 dzie. Drugim marzeniem jest uzupe軟ianie regionalnej kolekcji dzie sztuki. Chcia豚ym, 瞠by nasza kolekcja nie rozproszy豉 si, jak przydarzy這 si to innym zbiorom. Krakowski Bunkier sprzeda swoj kolekcj za cen remontu. Mam nadziej, 瞠 to nie b璠zie dotyczy這 kieleckiego zbioru dzie, bo jest on dosy warto軼iowy, bo doskona這嗆 to podobno tylko utopia.

- M闚imy o historyczno-dokumentacyjnej roli BWA. A co ze wsp馧czesn sztuk?

- Chcia豚ym mie przestrze do prezentacji bardzo nowoczesnych form tw鏎czo軼i tzw. intermedialnej. To wymaga sta貫go oprzyrz康owania, specjalnych warunk闚 przestrzeni. Tego nie da si pokaza tylko przez rzutnik intermedialny. Zdaj sobie spraw, 瞠 wi瘯szo嗆 instytucji nie ma takich warunk闚...

- Zamek Ujazdowski w Warszawie ma takie mo磧iwo軼i: sprz皻owe i finansowe. Kilka lat temu widzia豉m wystaw zatytu這wan B喚kit. Kilka pomieszcze ustawionych w amfiladzie przemalowano na niebiesko...

- No tak. Nic nie poradz, kultura wysoka jest finansowana tak jak jest. Ciesz si, gdy mog raz na kilka lat odmalowa 軼iany... teraz ko鎍zymy wymian instalacji elektrycznej w galerii, za co nale膨 si serdeczne podzi瘯owania w豉dzom miasta.

- Dzi瘯uj za rozmow.




Data publikacji: 17-09-2007 o godz. 11:27:07, Temat: Sztuki plastyczne

Artyku pochodzi z serwisu Wici.Info http://www.wici.info
Link do artyku逝: http://www.wici.info/News,doskonalosc_to_podobno_tylko_utopia_,9940,html