Kielce v.0.8

Teatr
Po premierze ''Dziadów''

 drukuj stronę
Teatr Recenzje Teatr
Wysłano dnia 26-10-2007 o godz. 09:00:00 przez sergiusz 12130

Mam pomysł na spektakl - Albo się uda, albo będzie katastrofa - mówił przed premierą "Dziadów" w Teatrze im Żeromskiego reżyser Piotr Jędrzejas - Katastrofy nie było, mistrzostwa, niestety, też nie.

Są dwie szkoły realizacji "Dziadów". Pierwsza nakazuje mówić o polityce i z Mickiewiczowskiego tekstu wydobywać ją tak, jak czynili to w słynnych inscenizacjach dramatu Kazimierz Dejmek w 1967 roku i Konrad Swinarski w 1973. Łatwo jednak stawiać na patriotyzm w czasach zniewolenia. Co zrobić z "Dziadami", gdy pieśń już nie musi zagrzewać do boju? I tu otwiera się droga dla wyznawców drugiej szkoły, którzy w romantycznym dramacie widzą przede wszystkim magię, obrzędowość, piękną opowieść o miłości, wędrówce dusz i odwiecznej walce dobra ze złem. Tak zrobił Wyspiański w adaptacji "Dziadów" z 1901 roku i tym tropem poszedł Piotr Jędrzejas.

Z takiego myślenia o mickiewiczowskim teatrze zrodziła się najlepsza scena kieleckiej inscenizacji, zaczerpnięta z II części "Dziadów". Oto w cmentarnej kaplicy spotykają się wyznawcy sekty i rozpoczynają obrzęd dziadów. W trakcie rytualnego wpadania w trans ich ciała nawiedzają duchy. Jędrzejas w ten sposób, tak jak część antropologów teatru (m.in. Leszek Kolankiewicz), łączy "Dziady" z kultami opętania (odprawianymi po dziś dzień m.in. w Brazylii i w Afryce) i misteriami ku czci Dionizosa, z których narodził się grecki teatr. Oto stary białoruski obrządek staje się pierwotnym misterium, z którego - tak jak grecki teatr (symbolizujący cywilizację Zachodu) z Dionizji - bierze swój początek teatr Słowian. Przekształcając ów fragment sztuki w sekciarski obrządek obcowania z duchami, Jędrzejas nawet nie nadinterpretuje, wszak dziady były obrzędem wyklętym przez Kościół.

Kolejne sceny (głównie z III części "Dziadów") już tak dobre nie są. W inscenizacji Jędrzejasa drażnią zbyt długie monologi i zupełnie oderwane od klimatu sztuki próby przełożenia na siłę języka romantycznego na współczesny. Tak dzieje się chociażby w scenie, w której Gustaw śpiewa pieśń miłosną w drażniącym stylu disco polo. W podobnym, kiczowatym klimacie, utrzymana jest też scena balu u senatora. Reżyser pokazuje w niej współczesne wyobrażenie władzy, która znajduje się w rękach wyrafinowanych młodych wilczków i głupiutkich sługusów ubranych w złote zegarki i łańcuchy. I o ile rozumiem intencje autora (bo taka może być współczesna władza), o tyle kicz ten nie przystaje do mickiewiczowskiego języka. Gryzie się z nim i pozostawia niesmak.

W przedstawienie zaangażowany został niemal cały zespół i jak zwykle aktorzy nie zawiedli. Dawid Żłobiński jako Guślarz wprowadził w trans siebie i publiczność. Niesamowita była też Beata Pszeniczna, w którą wstąpił duch Pana, Paweł Sanakiewicz jako ksiądz (znakomita, emocjonalna gra w "Widzeniu księdza Piotra") i Teresa Bielińska, która w delikatny, a zarazem wyrazisty sposób wcieliła się w rolę Pani Rollinson. Niestety, Bogusław Kudłek nie udźwignął roli Konrada. Wielka Improwizacja w jego wykonaniu nie porwała. Emocje aktor przekłada na krzyk, a przecież - jak udowodnił Jerzy Radziwiłowicz (Konrad w przedstawieniu Grzegorzewskiego z 1995 roku) - można je zbudować nawet bez jednego gestu, bez podnoszenia głosu.

Gdyby Jędrzejas zaryzykował do końca i skupił się tylko na II, misteryjnej i obrzędowej części "Dziadów", a nie próbował - tak jak wielu przed nim - zmierzyć się z całością, przedstawienie byłoby znakomite. A tak... jest tylko poprawne. Bo polityczne sceny z dramatu Mickiewicza, o ile bronią się w czasach zniewolenia, nie przystają do dzisiejszej rzeczywistości. A próby uwspółcześniania ich na siłę tylko tę nieprzystawalność uwydatniają.

Adama Mickiewicza "Dziady" wg Stanisława Wyspiańskiego. Reżyseria - Piotr Jędrzejas, scenografia - Marcin Chlanda, muzyka - Michał Górczyński. Premiera - Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, 20 października 2007 r.


Monika Rosmanowska Gazeta Wyborcza


Komentarze

Ocena: 3.9/5 (905)

W temacie Teatr

''Kropka kreska...'' na Masscode Festival

Zabierz do domu kawałek historii

Sławomir Holland znów w Kielcach

Wywiad z głównym Ocelotem

Magiczna stodoła, czyli Wesele w Dąbrowie

Nowy sezon w Kieleckim Teatrze Tańca

Po premierze ''Dziadów''

74-678 exam products is that they can enable the candidates to get certified in 200-125 pdf 200-125 70-483 200-125 exam 642-999 300-210 pdf cism  |  200-125 IIA-CIA-PART3  |  cca-500  |  gpen  |  you can enjoy the full refund of purchasing fees policy. 70-534  |  cissp  |  300-101 pdf 1z0-062  |  200-125 pdf 210-260