Na początku roku 7 stycznia prestiżowe czasopismo "Nature" opublikowało artykuł naukowców Piotra Szreka z Państwowego Instytutu Geologicznego oraz Grzegorza Niedźwiedzkiego z Uniwersytetu Warszawskiego (absolwentów kieleckiego Technikum Geologicznego), którzy ujawnili i opisali sensacyjne odkrycie jakiego dokonał Zbigniew Złonkiewicz w kamieniołomie w Zachełmiu w gminie Zagnańsk. Wynika z niego, że pojawienie się pierwszych kręgowców na lądzie miało miejsce o 18 milionów lat wcześniej, niż do tej pory sądzono. Znalezisko pochodzi z okresu dewońskiego, sprzed 395 mln lat.



W piątek, 15 stycznia plany promocyjne ogłosiła Regionalna Organizacja Turystyczna, modyfikując między innymi hasło regionu, które teraz będzie brzmiało "Świętokrzyskie czaruje - tu zaczęło się życie". Także marszałek województwa, Adam Jarubas ogłosił chęć budowania klastra, skupiającego stowarzyszenia naukowe i organizacje gospodarcze, które mają budować swoją ofertę z wykorzystaniem odkrycia w Zachełmiu. Logotyp Świętokrzyskiego Szlaku Archeo-Geologicznego będzie nawiązywał do tetrapoda.

Od poniedziałku 18 stycznia figurę tetrapoda można już oglądać w Bałtowskim Parku Jurajskim. Umieszczenie jej w Bałtowie jest elementem budowy Świętokrzyskiego Szlaku Archeologiczno- Geologicznego. Na jego trasie znajdzie się ponad 20 miejsc, wśród nich Krzemionki Opatowskie, rezerwaty: Wietrznia i Kadzielnia w Kielcach, a także kamieniołom Zachełmie.

Na terenie Rezerwatu Archeologiczno-Przyrodniczego w Krzemionkach, w sąsiedztwie wioski neolitycznej, powstanie nowoczesny zespół wystawienniczo-konferencyjny połączony z istniejącą już podziemną galerią. To tylko niektóre pomysły, które będą realizowane.

We wtorek, 19 stycznia radni Zagnańska podczas nadzwyczajnej sesji zdecydowali o skierowaniu projektu zagospodarowania miejsc atrakcyjnych turystycznie, takich jak były kamieniołom Zachełmie i dąb Bartek do finansowania ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego. W sesji wzięli udział m.in. Piotr Szrek oraz odkrywca śladów tetrapoda - Zbigniew Złonkiewicz.



W środę 20 stycznia premier Donald Tusk wręczając kilkudziesięciu polskim naukowcom doroczne nagrody za rozprawy doktorskie, habilitacyjne i działalność naukową specjalnie wyróżnił Grzegorza Niedźwiedzkiego i Piotra Szreka specjalną nagrodą. Naukowcy zrewanżowali się, wręczając premierowi fragmenty skał z Gór Świętokrzyskich z drobnymi skamielinami oraz egzemplarz tygodnika "Nature" z ich artykułem.

KamienioÅ‚om istniejÄ…cy od XVII w. leży na terenie gminy ZagnaÅ„sk w Suchedniowsko – OblÄ™gorskim Parku Krajobrazowym u podnóża Góry CheÅ‚m, zwanej też CheÅ‚mowÄ…, która wznosi siÄ™ na wysokość 399 m n.p.m. W zachodniej części wzgórza powstaÅ‚o rozlegle, pokopalniane wyrobisko w zÅ‚ożu dolomitu o gÅ‚Ä™bokoÅ›ci 20 m. Ogólna powierzchnia wyrobiska wynosi 4, 56 ha.
Wydobywany byÅ‚ w nim kamieÅ„ przeznaczony m.in. do budowy linii kolejowej Radom - Kielce. Po II wonie Å›wiatowej eksploatacjÄ™ systemem odstrzałów w kopalni „ZacheÅ‚mie” prowadziÅ‚a Kopalnia Skalnych Surowców Drogowych w WiÅ›niówce. Rocznie wydobywano tu do 100 tys. ton kruszywa drogowego. Zasoby wówczas oceniano na ponad 8 mln ton. Jednak wybuchy w kopalni naruszyÅ‚y stosunki wodne oraz zagrażaÅ‚y stabilnoÅ›ci koÅ›cioÅ‚a i linii kolejowej. Pod koniec lat 80. zaprzestano eksploatacji i kamienioÅ‚om zamkniÄ™to.

W 1987 r. ustanowiony zostaÅ‚ pomnik przyrody pn. „OdsÅ‚oniÄ™cie geologiczne na Górze CheÅ‚m”. Jego profil skalny jest o wysokoÅ›ci 20 m i dÅ‚ugoÅ›ci. 50 m. Przedstawia on „zjawisko kontaktu warstw dolomitów ze zlepieÅ„cami i piaskowcami oraz mineralizacjÄ™ skaÅ‚ wÄ™glanowych hematytem i barytem”.

Trzon „OdsÅ‚oniÄ™cia” stanowiÄ… szare dolomity Å›rodkowo dewoÅ„skie, tzw. „żywetu dolnego”, uformowane 385 mln lat temu. Natomiast otoczony jest on wiÅ›niowymi piaskowcami i zlepieÅ„cami permsko – triasowymi, które powstaÅ‚y 245 mln lat. Góra CheÅ‚m i kamienioÅ‚om poÅ‚ożone sÄ… kilkaset metrów od drogi z ZagnaÅ„ska do Barczy. NajÅ‚atwiej do kamienioÅ‚omu i na szczyt dojść Å›cieżkÄ… spod koÅ›cioÅ‚a.